Life and thoughts (ဘဝနှင့် အတွေး)

  ကျွန်ုပ်တို့သည် များသောအားဖြင့် ကိစ္စရပ်တစ်ခုကို ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ၊ တိကျသေချာစွာ မြင်လိုကြသည်။ အဖြူအမည်း၊ အကောင်းအဆိုး ဟူ၍ ခွဲခြားကာ အလွယ်တကူ နားလည်နိုင်ရန် လိုလားကြသည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင် ကိစ္စရပ်များသည် အဖြူအမည်း၊ အကောင်းအဆိုးဟူ၍ နှစ်မျိုးတည်းသာ ကွက်တိကျနေသည်မဟုတ်ပေ။ အများအားဖြင့် ကိစ္စရပ်များတွင် အဖြူအမည်း၊ အကောင်းအဆိုးများကြား ညင်သာစွာ ရောယှက်သွားသော၊ သိမ်မွေ့စွာ အသွင်ကူးပြောင်းသွားသော အခြေအနေများလည်း ရှိပါသည်။ ပန်းချီရေးဆွဲခြင်းအနုပညာရပ်တွင် အရောင်တစ်ခုသည် နောက်တစ်ခုထဲသို့ ညင်သာစွာ ပျောက်ကွယ်သွားစေသည့် စုတ်ချက်များ မှုန်ဝါးခြင်း၊ သိမ်မွေ့သော စုတ်ချက် အသွင်ကူးပြောင်းမှုများ၊ စုတ်ချက်များ ဖြည်းညှင်းစွာ မှေးမှိန်သွားခြင်း စသည့် နည်းစနစ်များတွင် သိမ်မွေ့နူးညံ့သော စွမ်းအားနှင့် နက်ရှိုင်းသော ဉာဏ်ပညာများ ကိန်းအောင်းနေပါသည်။ ၎င်း စုတ်ချက် အနှစ်သာရများသည် ပန်းချီကဲ့သို့သော အနုပညာလောကတွင် အစပြုခဲ့သော်လည်း နေ့စဉ်ဘဝ၏ ရှုပ်ထွေးမှုများကို ရင်ဆိုင်ရန်အတွက် အဖိုးတန်သော သင်ခန်းစာများကို ပေးပါသည်။ ထိုအနုပညာသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အတွေးအမြင်နှင့် ဘဝကို ပိုမိုနူးညံ့သိမ်မွေ့စွာ ရှုမြင်စေရန် ကူညီပ...

  ကဗျာ အဖြစ်အပျက်က နေဝင်စောတုန်း ဒေါက်ထောက်ထားရတဲ့ စက်ဘီးတစ်စီး ဘိုင်းခနဲ ပြန်ထူလို့မရတော့ဘူး သံလမ်းဘေးအရက်ဖြူဆိုင်ထဲမှာ ဂစ်တာသံဟာ ကြိတ်ဖတ်တွေထွက်ကျအလာ ကောက်ယူသူမဲ့လိုက်တာ မင်းပါနေကျ ရထားခေါင်းလှည့်သွားတော့ ပုံပြင်တစ်ပုဒ်ထဲ ပိတ်မိသွားတာ ငါ အေးစက်လောင်ကျွမ်း ဝါဖျော့နေတဲ့သစ်ရွက်တွေ ဘူတာရုံလေးပေါ်မှာ အမှောင်ရဲ့ စွတ်စိုမှု။ ဇော်လူစိမ်း ပိတောက်ပွင့်သစ်၊ ဧပြီ၊ ၂၀၀၇ နိဒါန်း ဆရာဇော်လူစိမ်းရဲ့ "သစ်စိမ်းကျိုး" ကဗျာဟာ အထီးကျန်ခြင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်းနဲ့ ဝမ်းနည်းခြင်းတို့ကို နက်ရှိုင်းစွာ ထင်ဟပ်စေတဲ့ လက်ရာမြောက် ကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကဗျာရဲ့ တည်ဆောက်ပုံကို လေ့လာခြင်းအားဖြင့် ကဗျာဆရာရဲ့ ခံစားချက်တွေကို ပိုမိုနားလည်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အပိုင်း (၁): အလုံးစုံ တည်ဆောက်ပုံ - အပိုင်းပိုင်းပြတ်တောက်ခဲ့ရသော ဆုံးရှုံးခြင်း ဇာတ်လမ်း "သစ်စိမ်းကျိုး" ကဗျာဟာ သာမန်ကဗျာဖွဲ့စည်းပုံကို ရှောင်ရှားပြီး လွတ်လပ်တဲ့ ကဗျာပုံစံကို အသုံးပြုထားပါတယ်။ ဒီလိုဖွဲ့စည်းပုံက ကဗျာဆရာရဲ့ စိတ်ရှုပ်ထွေးပြီး အပိုင်းပိုင်းပြတ်တောက်နေတဲ့ ခံစားချက်ကို ပေါ်လွင်စေပါတယ်။ လွတ်လပ်ကဗျာပုံစံနဲ့ သွယ်ဝိုက်ပုံဖော်ထားတဲ့ ဇာတ်ကြော...

ကဗျာ: အမှတ်မထင် ၀င်တိုက်မိတဲ့ မထင်မှတ်မှုကနေ နာမည်တစ်လုံးရလာတယ်။ ဘ၀တစ်လျှောက်လုံး ခင်ဗျားတို့ချည်းပဲ မီးနဲ့အဆေးခံနေရတယ်လို့ မထင်နဲ့။ ကျွန်တော့်မှာ အကြံပေးစရာမရှိဘူး။ လမ်းလယ်ကောင်မှာ ရပ်ရင်း လမ်းခွဲခံရတဲ့စိတ်နဲ့ ဝါယာတွေရှော့ခ်ဖြစ်လို့ ခင်ဗျားမလိုတာတွေ အကုန်လုံး ကျွန်တော်ကိုယ်မှာ ပျားစွဲလို့ မတော်တဆမှုနဲ့ တရားဘယ်နှကြိမ် နေ့ပေါင်း၊ ညပေါင်း၊ လူငယ်ဘ၀အပေါင်း (+) (-) ခွေးများ၊ သွားများ၊ စိပ်များ မနက်ဖြန်မှာ ကျွန်တော်လာလို့မရဘူး။ မေ့ဆေးနဲ့အပက်ခံရတယ် အထူးသဖြင့် အခုလို ၂၁ ရာစု အသက်ရှုဖို့မေ့နေတဲ့ ဒီကဗျာ။ ဒီမှာဆုံးရမယ်လို့ လျှောကျသွားတဲ့ နေလုံးကြီးကိုကြည့်ပြီး ဒီကဗျာ ဒီမှာဆုံးလိုက်တယ်။ ။ ဟိန်းမြတ်ဇော် နိဒါန်း ဆရာဟိန်းမြတ်ဇော်ရဲ့ "ဒီကဗျာ ဒီမှာဆုံးပါတယ်" ကဗျာဟာ ခေတ်ပြိုင်မြန်မာကဗျာရဲ့ အားကောင်းတဲ့ ဥပမာတစ်ခုဖြစ်ပြီး သင်္ကေတတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေကာ နိုင်ငံရေးနဲ့ လူမှုရေးတင်းမာမှုတွေရဲ့ နောက်ခံအခြေအနေအောက်မှာ ခေတ်သစ်ဘဝရဲ့ ရှုပ်ထွေးမှုတွေကို ထင်ဟပ်စေပါတယ်။ အဓိက အကြောင်းအရာများနှင့် ဖွင့်ဆိုချက်များ: မထင်မှတ်တဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများ၏ အလေးချိန်: "အမှတ်မထင် ဝင်တိုက်မိတဲ့ မထင်မှတ်မှုကနေ နာမည်တစ်လု...

  နိဒါန်း " ကျွန်တော်ဟာ မနက်ဖြန်ပေါင်းများစွာအတွက် အစီအစဉ်ပေါင်းများစွာကို ရေးဆွဲခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါပေသိ အဘယ်မနက်ဖြန်ကိုမျှ ကျွန်တော် မပိုင်ဆိုင်ခဲ့ဖူးပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မနက်ဖြန်သည် မနက်ဖြန်သာဖြစ်သည် မဟုတ်ပါလား ?" ဤစကားများသည် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး၏ နှလုံးသားထဲမှ ထွက်ပေါ်လာသော ခံစားချက်တစ်ခု ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါသည်။ မနက်ဖြန်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်ထဲတွင် အမြဲတမ်း မရှိသော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် မနက်ဖြန်အတွက် အစီအစဉ်များ ချမှတ်နေမြဲပင် ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ အဘယ်ကြောင့်နည်း။ ကျွန်ုပ်တို့သည် မနက်ဖြန်ကို ပိုင်ဆိုင်သည်ဟူသော ယုံကြည်မှု့ကြောင့် ပင် မဟုတ်ပါလား။ ဤဘလော့ဂ်ပို့စ်တွင်၊ မနက်ဖြန်အတွက် အစီအစဉ်များ ချမှတ်ခြင်း၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်စွမ်း ( Resilience) တည်ဆောက်ခြင်း၏ အရေးပါပုံတို့ကို ဆွေးနွေးသွားပါမည်။ အဓိက အကြောင်းအရာ ၁။ မနက်ဖြန်ကို စီစဉ်ခြင်း၏ သဘာဝနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အလေ့အထ ကျွန်ုပ်တို့သည် မနက်ဖြန်အတွက် အစီအစဉ်များ ချမှတ်ခြင်းသည် သဘာဝကျသော အပြုအမူတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် အနာဂတ်ကို စိတ်ကူးယဉ်ပြီး မျှော်လင့်ချက်များ ထားရှိလိုကြသည်။ အစီအစဉ်များ ချမှတ်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အား...

တရုတ်သိုင်းဝတ္ထုစာရေးဆရာ ကုလုံက သူ့စာအုပ်တစ်ခုမှာ ရေးခဲ့ဖူးတယ် " ခွဲခွါခြင်းမရှိရင် ငါတို့ ဘယ်လိုလုပ် ပြန်ဆုံခြင်းဆိုတာ ရှိပါတော့မလဲ " တဲ့။ အလွန်လှပတဲ့ အတွေးတစ်ခုပါ။ အခုလို ခက်ခဲတဲ့ကာလမှာ ကျွန်တော်တို့ ချစ်ရခင်ရသူတွေနဲ့ ခွဲခွါရခြင်းတွေ အရမ်းများပါတယ်။ တချို့က သေဆုံးသွားလို့၊ တချို့က အဝေးကို ရွှေ့ပြောင်းသွားလို့၊ တချို့က အခြေအနေအရ မတွေ့နိုင်ကြလို့ စသည်ဖြင့်‌‌ပေါ့။ ဒီလို ခွဲခွါခြင်းတွေက ကျွန်တော်တို့ကို အရမ်းနာကျင်စေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကုလုံရဲ့စကားကို ပြန်တွေးကြည့်ရင် ဒီခွဲခွါခြင်းတွေက ပြန်လည်ဆုံစည်းခြင်းရဲ့ အခွင့်အလမ်းကိုလည်း ဖန်တီးပေးပါတယ်။ သေဆုံးသွားတာမျိုးမဟုတ်တဲ့ ခွဲခွါခြင်းဟာ တစ်ဖန်ပြန်လည်ဆုံစည်းခြင်းဆိုတဲ့ အခွင့်အလမ်းရှိနေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဝေးကွာနေပေမယ့် အချင်းချင်းကို သတိရနေမယ်၊ ချစ်ခင်နေမယ်ဆိုရင် တစ်နေ့မှာ ပြန်ဆုံတွေ့နိုင်မှာပါ။ ဒီလို ပြန်လည်ဆုံစည်းတဲ့အခါမှာ ပိုပြီးတောင် နွေးထွေးတဲ့ ဆက်ဆံရေးတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ အခုချိန်မှာ အားလုံးက စိတ်ဓာတ်ကျနေကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ အားမလျော့ပဲ ကြိုးစားနေကြဖို့ လိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အားထုတ်မှုတွေက တစ်နေ့မှာ ပြန်လည်ဆုံစည်း...

  နိဒါန်း ဒါက အနည်းငယ် စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်စရာကောင်းတဲ့ အတွေးတစ်ခုပါပဲ။ လူသားတွေက ကိုယ်လိုချင်တာတွေကို ရရှိဖို့နဲ့ သက်သောင့်သက်သာရှိဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါ ကမ္ဘာမြေကြီးကို ဒုက္ခပေးနေတဲ့ သက်ရှိတစ်ခုလို ဖြစ်နေနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆမျိုးပေါ့။ ကျွန်တော်တို့က အဆောက်အဦးတွေ တည်ဆောက်တယ်၊ ပစ္စည်းတွေ ဝယ်ယူတယ်၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတယ် – ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အိမ်ဖြစ်တဲ့ ကမ္ဘာမြေအတွက် ကောင်းကျိုးရှိသလားဆိုတာကိုတော့ သိပ်ပြီး မစဉ်းစားမိကြပါဘူး။ ဒီအတွေးက ခက်ခဲပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ လုပ်ဆောင်နေတာတွေက ကမ္ဘာမြေကို ထိခိုက်စေသလားဆိုတာကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်ဖို့ တွန်းအားပေးပါတယ်။ ဒီဘလော့ဂ်ပို့စ်မှာ ဒီခက်ခဲတဲ့ အမှန်တရားအကြောင်း ဆွေးနွေးပြီး ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝနေထိုင်မှုတွေက ကမ္ဘာမြေကို ဘယ်လို သက်ရောက်မှုရှိသလဲဆိုတာကို လေ့လာသွားပါမယ်။ အဓိက အကြောင်းအရာ ၁။ အမြဲတမ်း ပိုလိုချင်နေခြင်း - ကျွန်တော်တို့ လိုအပ်တာထက် ပိုပြီး လိုချင်နေခြင်း ကျွန်တော်တို့ဟာ ရရှိနိုင်သမျှ ပစ္စည်းတွေကို ပိုင်ဆိုင်လိုတဲ့ သဘောရှိကြပါတယ်။ အသက်ရှင်သန်ဖို့အတွက် အစားအစာ၊ ရေနဲ့ နေစရာလိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ဟာ ဒီအခြေခံလိုအပ်ချက်တွေထက် ပိုပြီး လိ...

နိဒါန်း- အောင်မြင်မှုဆီသို့ ခရီး ဘဝဆိုတာ အတက်အကျတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေတဲ့ ခရီးတစ်ခုပါ။ အခက်အခဲတွေ၊ စိန်ခေါ်မှုတွေက မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ရမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအခက်အခဲတွေကို ဘယ်လိုကျော်လွှားမလဲဆိုတာကပဲ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အောင်မြင်မှုနဲ့ မအောင်မြင်မှုကြားက ကွာခြားချက်ကို ဖန်တီးပေးပါတယ်။ ဒီဘလော့ဂ်ပို့စ်မှာတော့ ရှေ့ကိုရောက်ဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အရည်အသွေးတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဇွဲလုံ့လ ပြင်းပြမှု (Grit) အကြောင်းကို လေ့လာသွားမှာပါ။ ဇွဲလုံ့လ ပြင်းပြမှု ဆိုတာကတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်ကို အောင်မြင်အောင် စိတ်ရှည်သည်းခံပြီး ဇွဲနပဲနဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုပါပဲ။ အခက်အခဲတွေ ကြုံရတဲ့အခါ လက်လျှော့လိုက်တာမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ ဆက်လက်ပြီး ကြိုးစားသွားတဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုးပါ။ ဒါက မွေးရာပါ အရည်အချင်းတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ လေ့ကျင့်မှုနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် လုပ်လို့ရတဲ့ အရည်အသွေးတစ်ခုပါ။ ဒီပို့စ်မှာ ဇွဲလုံ့လ ပြင်းပြမှုကို ဘယ်လို တည်ဆောက်ရမလဲ၊ ဘာကြောင့် အရေးကြီးလဲဆိုတာကို လေ့လာကြပါစို့။ အပိုင်း ၁- ဇွဲလုံ့လ ပြင်းပြမှု ဆိုတာ ဘာလဲ ဇွဲလုံ့လ ပြင်းပြမှု ဆိုတာက ရေရှည် ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်တွေကို အောင်မြင်အောင် စိတ်အားထက်သန်စွာနဲ့ ဇွဲနပဲ...

သက်လတ်ပိုင်းအရွယ်ကို ဖြတ်သန်းပြီးတဲ့ လူအများစုဟာ ကိုယ်ချစ်ရတဲ့သူတွေနဲ့ ထာဝရခွဲခွာရခြင်းဆိုတဲ့ ခါးသီးတဲ့ အတွေ့အကြုံကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ခံစားခဲ့ကြရဖူးမှာပါ။ မကြာသေးခင်က ကျွန်တော်ဟာ 'ဒြပ်ထု ထိန်းသိမ်းခြင်း နိယာမ' ဆိုတဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ အယူအဆအကြောင်းကို ပြန်လည်စဉ်းစားနေခဲ့ပါတယ်။ အခြေခံအားဖြင့် ဒီအယူအဆအရ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို တည်ဆောက်ထားတဲ့ 'အက်တမ်' တွေဟာ သေဆုံးပြီးတဲ့နောက်မှာ ပျောက်ကွယ်မသွားဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီအစား သူတို့ဟာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထဲကို ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားပြီး မြေဆီလွှာထဲ၊ လေထဲ၊ ရေထဲမှာ ပေါင်းစပ်ပါဝင်ကာ စဉ်ဆက်မပြတ် လည်ပတ်နေတဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သွားပါတယ်။ ဒီနားလည်မှုက ကျွန်တော့်ရဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ရှုမြင်တဲ့ပုံစံကို လုံးဝပြောင်းလဲသွားစေခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော့်ကို ဖြတ်သန်းပြီး တိုက်ခတ်သွားတဲ့ လေ‌၊ သစ်ပင်တွေရဲ့ စိမ်းလဲ့ခိုင်ခံ့မှု၊ ဒါမှမဟုတ် ပန်းလေးတွေရဲ့ နူးညံ့သိမ်မွေ့တဲ့ အလှတရားတွေထဲမှာ တစ်ချိန်က ကျွန်တော် ချစ်ခင်ခဲ့ရသူတွေကို တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ 'အက်တမ်' တွေ ပါဝင်နေတယ်ဆိုတာကို အခု ပိုပြီး သတိပြုမိလာပါတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် သူတို့ဟ...

 နိဒါန်း- စကားလုံးများရဲ့ နောက်ကွယ်က အဓိပ္ပာယ် ဘဝမှာ လူတိုင်းဟာ အခက်အခဲတွေ၊ စိတ်မလုံခြုံမှုတွေနဲ့ ရုန်းကန်နေရပါတယ်။ ဘဝဟာ ရှုပ်ထွေးသလိုပဲ၊ အံ့မခန်း လှပမှုတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ်တွေက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဖြစ်တည်မှုကို ပုံဖော်ပေးတာကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်က အပြုသဘောဆောင်ပြီး အားပေးအားမြှောက်ပြုတဲ့ အရာတွေကို ကြိုးစားရှာဖွေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သေးငယ်လှတဲ့ ဘဝလေးကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။ ဒီဘလော့ဂ်ပို့စ်မှာတော့ လူတွေက "ကျွန်တော်/ကျွန်မ အဆင်ပြေပါတယ်" လို့ပြောတဲ့အခါ သေချာနားထောင်ဖို့ ဘာကြောင့်အရေးကြီးလဲဆိုတာကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ လူတွေဟာ သူတို့ရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ ခံစားချက်တွေကို ဖုံးကွယ်ထားတတ်ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့ရဲ့ စကားတွေကို သေချာနားထောင်ပြီး သူတို့ရဲ့ ခံစားချက်တွေကို နားလည်ဖို့ ကြိုးစားသင့်ပါတယ်။ အပိုင်း ၁- "အဆင်ပြေပါတယ်" ဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပာယ် လူတွေက "ကျွန်တော်/ကျွန်မ အဆင်ပြေပါတယ်" လို့ပြောတဲ့အခါ အဓိပ္ပာယ် အမျိုးမျိုးရှိနိုင်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း အဆင်ပြေလို့ ပြောတာဖြစ်သလို၊ စိတ်မကောင်းဖြစ်နေပေမယ့် သူများတွေကို မပြ...